Dla rozwoju rynku i lepszej obsługi inwestorów. Izba Domów Maklerskich przedstawia postulaty dotyczące komunikacji z klientami i zarządzania produktowego
Rozwój rynku kapitałowego wymaga stabilnych regulacji i wyso- kich standardów ochrony inwestorów, jak również rozwiązań, które umożliwiają firmom inwestycyjnym efektywne świadczenie usług. Kluczowa pozostaje także edukacja klientów na temat rynku i jego produktów. Mając na względzie powyższe czynniki, Izba Domów Maklerskich (IDM) w sierpniu 2026 r. przekazała do Komisji Nadzoru Finansowego oraz Ministerstwa Finansów pakiet siedmiu postula- tów dotyczących komunikacji z klientami, zarządzania produkto- wego oraz jakości danych produktowych na rynku.
Przedstawione propozycje wpisują się w szerszą dyskusję o tym, jak rozwijać polski rynek kapitałowy przy jednoczesnym zacho- waniu wysokich standardów ochrony inwestorów. W ocenie IDM wiele zgłaszanych kwestii nie dotyczy samych przepisów, lecz sposobu ich interpretacji i stosowania w szybko zmieniającym się, cyfrowym środowisku usług inwestycyjnych. Doprecyzowa- nie tych obszarów mogłoby zapewnić stabilność regulacyjną, ułatwić prowadzenie działań edukacyjnych i informacyjnych oraz w konsekwencji poprawić doświadczenia klientów korzy- stających z usług firm inwestycyjnych.
Dlaczego temat jest ważny?
Polski rynek kapitałowy stoi dziś przed wyzwaniem mobilizacji oszczędności gospodarstw domowych. Jednocześnie firmy inwe- stycyjne funkcjonują w środowisku regulacyjnym, w którym niektóre przepisy oraz interpretacje mogą prowadzić do niepewności co do zakresu dopuszczalnej komunikacji z klientami. W rezultacie część podmiotów zachowuje daleko idącą ostrożność, ograniczając dzia- łania informacyjne i edukacyjne nawet tam, gdzie ich celem nie
jest promowanie konkretnego produktu, lecz dostarczanie wiedzy niezbędnej do samodzielnego inwestowania.
Zdaniem IDM potrzebne jest więc znalezienie równowagi pomię- dzy ochroną klienta a możliwością przekazywania rzetelnych infor- macji, które pomagają inwestorom lepiej rozumieć rynek i dostęp- ne instrumenty finansowe.
Szczegółowe postulaty IDM:
Postulat 1. Jasne zasady dotyczące inicjatywy własnej klienta
Kluczowym postulatem przedstawionym przez IDM jest dopre- cyzowanie zasad dotyczących tzw. inicjatywy własnej klienta. Izba wskazuje, że obecne przepisy oraz praktyka ich interpretacji pozostawiają istotne wątpliwości dotyczące tego, kiedy komu- nikacja firmy inwestycyjnej może być uznana za wpływającą na decyzję inwestycyjną klienta, a kiedy transakcja nadal ma cha- rakter działania podejmowanego z inicjatywy samego inwestora.
IDM proponuje, aby za okoliczność wyłączającą inicjatywę własną klienta uznawać takie działania firmy inwestycyjnej, które jedno- cześnie mają charakter spersonalizowany oraz są ukierunkowa- ne na wywarcie wpływu na decyzję klienta dotyczącą nabycia konkretnego instrumentu finansowego lub zawarcia określonej umowy. O kwalifikacji danego działania powinny decydować przede wszystkim jego cel, charakter i kontekst, a nie sam fakt przekazania informacji czy wykorzystany kanał komunikacji.
Postulat zakłada również wyraźniejsze rozróżnienie pomiędzy inicjatywą klienta przy zawarciu umowy a inicjatywą klienta przy podejmowaniu konkretnej decyzji inwestycyjnej. Większa precyzja w tym zakresie mogłaby ograniczyć rozbieżności inter- pretacyjne oraz ułatwić jednolite stosowanie przepisów przez uczestników rynku.
IDM zwraca również uwagę na potrzebę określenia zasad doty- czących okresu, przez jaki komunikat skierowany do klienta po- winien być uwzględniany przy ocenie inicjatywy własnej klienta. W ocenie Izby wraz z upływem czasu maleje znaczenie wcześniej- szej komunikacji dla późniejszych działań inwestora, dlatego kwe- stia ta wymaga bardziej jednoznacznych ram interpretacyjnych.
Proponowane zmiany mogłyby ograniczyć niepewność regulacyj- ną związaną z komunikacją prowadzoną przez firmy inwestycyjne. Przełożyłoby się to na szerszy dostęp inwestorów do informacji o rynku kapitałowym i instrumentach finansowych oraz zmniejszenie barier utrudniających aktywizację klientów.
Postulat 2. Neutralne funkcje platform nie powinny być traktowane jako wyłączenie inicjatywy klienta
Nowoczesne platformy inwestycyjne oferują klientom wykresy, dane historyczne, raporty emitentów, wskaźniki analityczne czy dokumenty KID. Są to podstawowe narzędzia służące podejmo- waniu świadomych decyzji inwestycyjnych. Zdaniem IDM samo prezentowanie takich informacji nie powinno automatycznie oznaczać aktywnego zachęcania do zawarcia transakcji.
Wg IDM o charakterze komunikatu powinny decydować jego cel, forma i kontekst, a nie sam fakt udostępnienia określonych danych.
Takie podejście mogłoby wspierać rozwój nowoczesnych narzędzi inwestycyjnych przy jednoczesnym zachowaniu wymogów ochro- ny klienta.
Postulat 3. Więcej możliwości edukowania potencjalnych inwestorów
Kolejna propozycja dotyczy możliwości kierowania ogólnych informacji inwestycyjnych, komentarzy rynkowych i materiałów edukacyjnych również do osób, które nie zawarły jeszcze umowy z firmą inwestycyjną.
IDM wskazuje, że edukacja finansowa jest szczególnie potrzebna osobom dopiero rozważającym rozpoczęcie inwestowania. Jedno- cześnie materiały takie nie zawierają indywidualnych rekomenda- cji inwestycyjnych. Ich udostępnianie mogłoby zwiększyć świado- mość finansową społeczeństwa i zachęcać do bardziej aktywnego korzystania z rynku kapitałowego.
Postulat 4. Edukacja bez ryzyka uznania za dystrybucję
Czwarty postulat koncentruje się na relacji między edukacją a regu- lacjami dotyczącymi dystrybucji produktów inwestycyjnych.
IDM proponuje doprecyzowanie przepisów w taki sposób, aby neutralne materiały edukacyjne, informacje o klasach aktywów czy wyjaśnienia dotyczące zasad funkcjonowania instrumentów finansowych nie były automatycznie traktowane jako oferowanie konkretnego produktu.
Rozwiązanie to mogłoby zwiększyć skalę działań edukacyjnych prowadzonych przez instytucje nadzorowane, a jednocześnie zachować wyraźną granicę między edukacją a sprzedażą.
Postulat 5. Proporcjonalne informowanie o ryzyku
W obszarze komunikacji marketingowej IDM proponuje przy- jęcie bardziej proporcjonalnego podejścia do prezentowania informacji o ryzyku.
W praktyce oznaczałoby to możliwość stosowania krótkich, czytel- nych ostrzeżeń wraz z odesłaniem do pełnych informacji o ryzyku w przypadku krótkich komunikatów, takich jak banery, wiadomo- ści w aplikacji czy posty w mediach społecznościowych.
Celem nie jest ograniczenie zakresu informacji przekazywanych klientowi, lecz poprawa ich przejrzystości i skuteczności. Zbyt rozbudowane komunikaty często utrudniają bowiem odbiorcy zrozumienie najważniejszych informacji.
Postulat 6. Równe standardy dla wszystkich uczestników rynku
IDM zwraca również uwagę na potrzebę zapewnienia porówny- walnych standardów komunikacji i ochrony klienta dla wszyst- kich podmiotów świadczących usługi inwestycyjne w Polsce.
Postulat zakłada objęcie zagranicznych firm inwestycyjnych dzia- łających na polskim rynku takimi samymi oczekiwaniami dotyczą- cymi marketingu, komunikacji z klientem czy zarządzania produk- towego, jakie stosowane są wobec krajowych podmiotów.
Rozwiązanie to miałoby sprzyjać wyrównaniu warunków kon- kurencji oraz zapewniać inwestorom podobny poziom ochrony niezależnie od tego, z usług którego podmiotu korzystają.
Postulat 7. Jedno źródło danych produktowych dla rynku
Ostatni postulat dotyczy infrastruktury rynku i jakości danych pro- duktowych. IDM proponuje stworzenie przez GPW jednolitego, aktualnego i ustrukturyzowanego standardu informacji o instru- mentach finansowych notowanych na giełdzie.
W praktyce oznaczałoby to stworzenie centralnego źródła danych obejmującego m.in. dokumenty KID, informacje o ryzyku, charak- terystyce produktów czy ich kwalifikacji regulacyjnej.
Dla firm inwestycyjnych przełożyłoby się to na większą automa- tyzację procesów i ograniczenie ryzyka korzystania z nieaktual- nych danych, natomiast klienci otrzymywaliby bardziej spójne informacje niezależnie od instytucji, z której usług korzystają.
Podsumowanie
Wspólny cel: rozwój rynku przy zachowaniu wysokich standardów
Wszystkie siedem postulatów IDM łączy wspólny cel: zapew- nienie ram regulacyjnych, które z jednej strony gwarantują wysoki poziom ochrony inwestorów, a z drugiej pozwalają firmom inwestycyjnym efektywnie realizować funkcje infor- macyjne, edukacyjne i marketingowe.
Przedstawione propozycje stanowią wkład w dalszą dyskusję o kierunkach rozwoju polskiego rynku kapitałowego. Doprecy- zowanie wybranych obszarów regulacyjnych mogłoby sprzyjać zwiększeniu aktywności inwestorów, ograniczeniu niepewno- ści interpretacyjnej oraz budowie bardziej konkurencyjnego, nowoczesnego rynku kapitałowego, który wspiera rozwój pol- skiej gospodarki.
Wyzwania związane z rozwojem rynku kapitałowego wymaga- ją wspólnego poszukiwania rozwiązań. Przedstawione postula- ty mają stanowić wkład w tę dyskusję i wspierać wypracowanie rozwiązań odpowiadających zarówno potrzebom inwestorów, jak i oczekiwaniom regulacyjnym. Izba pozytywnie ocenia otwartość Komisji Nadzoru Finansowego na dialog z rynkiem, uznając ją za ważny element budowania skutecznych i propor- cjonalnych ram funkcjonowania rynku kapitałowego.
